Kişinin yaşı kaç olursa olsun burun tıkanıklığı rahatsızlık meydana getirebilir. Nefes alıp vermeyi zorlaştırabilir ve bu durumda kişi genellikle ağzından nefes alıp vermek zorunda kalır, bu da boğaz kuruluğuna neden olabilir ve yemek yeme ve uyuma gibi günlük alışkanlıkların yapılmasını zorlaştırabilir.

Çocuklar ve yetişkinler burun tıkanıklıklarını görece daha kolay atlatırlar. Ancak bebekler için durum farklıdır. Doğal çaba gerektiren birçok diğer aktivitede olduğu gibi bebekler ebeveynlerinin veya bakıcılarının yardımına muhtaçtırlar. Bu da kaçınılmaz olarak, özellikle de bebeğin yemek yeme ve uyku döngüsünü bozuyorsa bebekte rahatsızlığa ve strese neden olur.

Ancak, neyse ki, bu durumda bebeğinize yardımcı olabilecek ve mutlaka bilgi sahibi olmanız gereken burun aspiratörleri vardır. Ülke genelindeki tüm pediatri kliniklerinde bulunan ve günümüzde piyasada artık kolayca bulunabilen burun aspiratörleri bebeğinizin burnunu basit, hijyenik ve etkili şekilde temizlemenize olanak sağlar.

Bu yazıda burun aspiratörlerini, nasıl çalıştıklarını ve bunların nasıl kullanılması gerektiğini anlamanıza yardımcı olacak bilgiler verilmiştir. Tüm diğer tıbbi kullanımlar, ilaçlar ve tıbbi cihazlarda olduğu gibi herhangi bir sorunuz olduğunda mutlaka bir sağlık çalışanına başvurmalısınız.

Bebeklerin burnu neden tıkanır?

Burun tıkanıklıkları çoğunlukla burnumuz mikrop, kir, toz, duman veya diğer rahatsız edicileri atmaya çalışırken meydana gelir. Bunun için burnumuz, mukoza üreterek tüm bunların burun deliklerinden atılmasını sağlar. Bazı durumlarda burnumuzdaki kan damarları da şişerek hava yollarının daha da tıkanmasına yol açabilmektedir.

Kuru havanın da burun tıkanmasına neden olduğu bilinmektedir. Hava burun deliklerinin iç duvarında kuruduğunda cilt çatlar ve şişer. Kuru hava genellikle merkezi ısıtma sisteminin çalıştığı kış aylarında veya klimalı binalarda meydana gelir.

Burun aspiratörü nedir?

Burun aspiratörü (bazı durumlarda ‘nazal aspiratör’ olarak da adlandırılmaktadır), bebeklerin burunlarında biriken mukozanın fiziksel olarak temizlenmesi için özel olarak tasarlanmış bir küçük çekme aygıtıdır. Bebeğin hava yollarını temizler ve daha rahat nefes almasını sağlar. Temizlenen mukoza çoğu zaman ayrı bir haznede toplanır, böylece güvenli ve hijyenik bir şekilde atılabilir.

Piyasada farklı tiplerde burun aspiratörleri satılmaktadır, ancak her birinin temel tasarım ilkesi genellikle aynıdır: bir tüpe takılı olan içi boş sıkılabilir balon tarafından vakum üretilir. Tüp, burun deliğine yerleştirildiğinde mukozayı emer ve ayrı bir haznede toplar.

Burun aspiratörü nasıl kullanılmalı

Bebeğinizin burnunu aspiratörle temizlemek için şunlara ihtiyacınız var:

  • Burun aspiratör cihazı (kolayca bulunabilir)
  • Tuzlu su çözeltisi veya burun damlası
  • Kağıt mendil
  • Battaniye

Adım 1 – Tuzlu su çözeltisini hazırlayın. Eczanelerden hazır burun damlaları satın alabilir veya kendiniz evde hazırlayabilirsiniz: bunun için çeyrek çay kaşığı tuzu bir bardak ılık suyla karıştırmanız yeterlidir. (Aynı çözeltiyi asla iki defa kullanmadığınızdan emin olun – her defasında yeni bir çözelti hazırlayın.)

Adım 2 – Bebeğinizi dikkatli bir şekilde battaniye üstüne yatırın ve rahat etmesini sağlayın ve bir pipet yardımıyla her iki burun deliğine üç damla tuzlu su çözeltisi damlatın. Bu çözelti, mukozayı yumuşatarak parçalayacak ve temizleme işlemini kolaylaştıracaktır.

Adım 3 – Balon içindeki tüm havayı sıkarak bir vakum oluşturmak için aspiratörü yavaşça sıkın. Balonu bu şekilde tutarken aspiratörün ucunu burun deliğine dikkatli bir şekilde yerleştirin. Bebeğinizin burnuna zarar vermemek için probu burun deliğine çok fazla sokmamaya dikkat edin.

Adım 4 – Balonu bırakın. Aspiratörün bebeğinizin burun deliğindeki mukozayı temizlediğini tam olarak görmeseniz de, duyacaksınız. Bu işlem oldukça tuhaf ve rahatsız edici hissettirdiğinden bebeğiniz bu durumdan hoşnut kalmayacaktır.

Adım 5 – Mukozayı bir kağıt peçeteye silin (bazı aspiratörlerde mukozanın toplanması için ayrı bir hazne bulunmaktadır – talimatları okuyun), ardından bu işlemi diğer burun deliğine uygulayın. Daha fazla mukoza çekmeye çalışmadan önce aspiratörü daima temizleyin.

Tamamen temizlendiğinden emin olmak için bu işlemi her bir burun deliğinde birkaç defa tekrarlamanız gerekebilir. İşlem tamamlandığında kalan mukozanın kuruyarak bebeğinizin cildini tahriş etmemesi için bebeğin burnunu temiz bir kağıt mendille silin.

Bebeğinizin burun deliklerinin iç duvarlarına zarar vermemek için bu burun temizleme işlemini bir günde dört defadan fazla tekrarlamayın. Aspiratörü bebeğinizi beslemeden önce uygulayın, aksi takdirde bebeğiniz kusabilir.

Burun aspiratörünü kullandıktan sonra temizlemek için ılık sabunlu su hazırlayın. Aspiratörü bu suyla doldurun, aspiratör içinde kalan mukozayı temizlemek için aspiratörü çalkalayın ve ardından balonu sıkarak içindeki suyu boşaltın. Bu işlemi birkaç defa tekrarladıktan sonra aspiratör içinde kalan sabun artıklarını temizlemek için aynı işlemi bir kez de temiz soğuk suyla tekrarlayın. Aspiratörü mutlaka her kullanımdan sonra temizleyin.

Farklı burun aspiratörü tipleri

Tüm burun aspiratörleri, mukozayı temizlemek için vakum kullanır. Ancak, bazı tasarımlar diğerlerine göre daha iyidir. Burun aspiratörleriyle ilgili dikkat etmeniz gereken hususlar şu şekildedir:

Balonlu burun aspiratörü

Nasıl yapılır’ bölümünde açıklanan burun aspiratörü balonlu tipte bir aspiratördür. Hem hastanelerde ve kliniklerde hem de İnternet’te en yaygın şekilde kullanılan ve en kolay bulunan aspiratör tipidir ve basit tasarımı sayesinde oldukça uygun maliyetlidir. Ancak, bu mükemmel olduğu anlamına gelmiyor. En büyük dezavantajı, burun içine zor ulaşılıyor olmasıdır. Yani, kullandıktan sonra burun içinin nasıl temizlendiğini, bakterilere yuva görevi yapacak mukoza kalıp kalmadığını göremezsiniz. Tasarımı nedeniyle kuruması zordur. Bu nedenle, bir süre sonra, her defasında yıkansa dahi iç kısmı kirlenebilir.

Elektrikli burun aspiratörü

Adından da anlaşılacağı gibi elektrikle çalışır ve manuel modellere göre çok daha güçlü bir emiş sağlar. Birçoğu bulaşık makinesinde yıkanabilir ve ne kadar mukozanın temizlendiğini görebilmeniz için şeffaf hazne vb. birçok kullanışlı özellik içerir. Kullanım kolaylığı ve çok sayıda kullanışlı özelliği sayesinde bu tip modeller ebeveynler tarafından daha çok tercih edilmektedir.

Ancak, bu modeller manuel olanlarına kıyasla daha pahalıdır. Diğer bir dezavantajı da mukozanın cihazın temizlenmesi zor alanlarında birikmesi ve neticesinde mikroplarla kontamine olmasıdır. Bazı modeller ayrıca elektrik gücüne ve pillerin şarj durumuna bağlı olarak birbirinden tutarsız sonuçlar verebilmektedir.

Üflemeli burun aspiratörleri

Bu aspiratörler tüpün ucuna bir ağızlık ve filtre takılarak çalışır, böylece ebeveyn bebeğin burnundaki mukozayı nefesiyle manuel olarak çekebilir. Tasarımın basit olması bu tip aspiratörlerin düşük fiyatlı ve kolay temizlenebilir olmasını sağlamaktadır. Ayrıca, ebeveynler çekiş gücü üzerinde daha fazla kontrole sahip olurlar. Filtre ve ağızlık, ebeveynin mukozayı yanlışlıkla ağzına çekmesini engeller, ancak yine de her kullanım sonrası iyice yıkanması gerekir.

Burun aspiratörleri güvenli mi?

Doğru şekilde kullanılması şartıyla burun aspiratörleri güvenlidir. Güvenli olduklarının bir kanıtı olarak her hastanede bulunması gösterilebilir. Ancak, istenen sonucun elde edilmesi için doğru şekilde kullanılması gerekmektedir.

Hangi ürüne karar verirseniz verin talimatları dikkatli şekilde okumanız gerektiğini lütfen unutmayın. Almanız gereken önlemler bu talimatlarda açıklanmıştır; örneğin aspiratörlerin kullanımı bir günde maksimum dört defayla sınırlandırılmalı ve her bir uygulama arasında eşit olarak yeterli boşluk bırakılmalıdır. Bu sınırları aşarsanız bebeğinizin burun deliklerinin kurumasına ve tahriş olmasına neden olabilirsiniz, bu da sorunun kötüye gitmesine ve hatta bebeğinizin burnunun kanamasına yol açabilir. Aynı gerekçeyle, tuzlu su çözeltisinin aşırı kullanılmaması da önemlidir.

Kısacası, doğru ve sorumlu şekilde kullanılması durumunda burun aspiratörleri bebeklerde burun tıkanıklıklarının açılması için mükemmel bir araçtır.