Ateş en geniş manasıyla vücudun normal sıcaklığın üzerinde bir sıcaklığa sahip olmasıdır. Genel anlayışın tersine, ateş gerçekte bir hastalık değildir. Bir hastalığın semptomudur ya da daha spesifik şekilde ifade edilmesi gerekirse vücudunuzun bir hastalıkla savaştığının bir göstergesidir. Bu nedenle, iki ateş vakası hiçbir zaman bire bir aynı değildir. Ateşi neyin tetiklediği ve vücudun ateşle ne etkinlikle savaştığı değişebilecek yaygın parametrelerdir.

Bu yazı, ateş vakalarının hangi yöntemlerle tespit edilebileceği ve evde bakımının nasıl yapılabileceği konusunda ailelere yardımcı olması için hazırlanmıştır.

Ateşin nedenleri

Ateş genellikle bakteriler ve virüsler nedeniyle veya daha düşük sıklıkta belirli mantar sporları (vadi humması) nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Ateşe neden olan yaygın hastalıklardan bir tanesi de griptir, ancak genel soğuk algınlığı ve anjinden, menenjit gibi daha ciddi hastalıklara kadar diğer farklı koşullar da ateşe eşlik eder.

Ateşin belirtileri

Genel olarak ateşle birlikte şu etkiler görülür:

  • Halsizlik
  • Vücut ağrıları
  • Soğuk terleme ve titreme
  • İştah kaybı
  • Baş ağrısı
  • Yorgunluk

Bir kişinin ateşi olduğunun belirlenmesinin bir diğer yöntemi de bir termometreyle vücut sıcaklığının ölçülmesidir. Belirli bir seviyenin üzerine yükselmişse (ayrıntılı bilgiler için aşağıdaki “Doktor ne zaman aranmalı” bölümüne bakın) bu kişinin ateşi olduğunu söyleyebilirsiniz.

Ateş nasıl tedavi edilir

Öncelikle paniğe kapılmamanız önemlidir. Vücudun bir virüs veya bakteri enfeksiyonuyla savaşırken gösterdiği doğal bir reaksiyon olduğundan ateş çoğunlukla ciddi bir sorun değildir.

Dinlenin

Çoğunlukla tek yapmanız gereken şey yatakta istirahat etmektir; enfeksiyon, vücudunuzun bağışıklık sistemi tarafından yenildiğinde ateş de kendiliğinden kaybolacaktır. Bu nedenle, ateşi olan kişinin mümkün olduğunca sabit şekilde yatarak dinlendiğinden emin olmalısınız. Çok fazla vücut aktivitesi, vücut sıcaklığını daha da yükselteceğinden ateşi daha kötü hale getirir.

Kendinizi serin tutun

Hastayı serin ve konforlu tutmaya çaba gösterin. Genel görüş aksini söylese de, ateşi terleyerek atamazsınız. Bu şekilde atmaya çalışırsanız dehidrasyona neden olacağından semptomları daha kötü hale getirirsiniz. Bu da baş dönmesi, baş ağrısı ve daha fazla ağrılı krampa neden olacaktır. Bu nedenle yapılabilecek en iyi şey hastayı mümkün olduğunca rahat ettirmek ve ateşin kendiliğinden kaybolmasını beklemektir.

Hasta ince, nefes alabilen kıyafetler giymeli ve üzerine bir battaniye veya ince bir yorgan dışında bir şey örtmemelidir. Odada serin bir esinti olması ve odaya taze hava girmesi için pencereyi açın.

Bunlar vücut sıcaklığının düşürülmesine, ateş ve benzeri semptomların yumuşatılmasına yardımcı olacaktır, ancak vücut sıcaklığının çok hızlı bir şekilde düşürülmemesine dikkat edilmelidir. Bu genellikle ateşin kötüleşmesine neden olabilir. Kesinlikle soğuk su kullanmayın, oda sıcaklığından yüksek olmayan ılık su kullanın.

Hidrasyon

Artan vücut sıcaklığı ve aşırı terleme dehidrasyona neden olabilir. Bu nedenle, hastanın daima bol miktarda sıvı tükettiğinden emin olun. Mide bulantısı ve iştah kaybı bol miktarda sıvı tüketilmesini zorlaştırabilir, ancak daima hastanın dehidrasyona uğramaması için en azından bir miktar su içtiğinden emin olun. Hasta, alkollü ve karbonatlı içeceklerden uzak durmalı, bunun yerine su, meyve suyu veya süt tüketmelidir. Hastanın yeterince yemek yediğinden de emin olun. Vücudun hastalıkla savaşması ve ateşin düşürülmesine yardımcı olması için güce ihtiyacı vardır.

İlaç kullanabilir miyim?

Maalesef hiçbir ilaç ateşi iyileştiremez, ancak en kötü etkilerinden bazıları yumuşatmanıza yardımcı olması için eczanenizden bazı ilaçlar satın alabilirsiniz. Ateşle birlikte görülen ağrılar için ibuprofen, aspirin veya parasetamol yararlı olabilir. Bu ilaçlar özellikle hasta, ağrı nedeniyle iyi dinlenemiyorsa yararlı olabilir ve böylece hastanın daha kısa sürede iyileşmesine destek olur.

Tabii ki, hastanın alerjisinin olduğu veya doktorun tavsiye etmediği ilaçlar kesinlikle alınmamalıdır. Bir ilacı almadan veya bir kişiye bir ilaç vermeden önce daima paketindeki talimatları dikkatlice okuyun. Küçük çocuklara aspirin vermekten kaçının, aspirin yerine küçük çocuklar için özel olarak üretilen ilaçlar kullanın. Ayrıca, hamileler ibuprofen kullanmamalıdır.

Doktor ne zaman aranmalı

Ateş birkaç günden daha uzun bir süredir devam ediyorsa, ateşle birlikte kızarıklık, göğüste ağrı ve soluk alıp verme güçlükleri görülüyorsa veya hasta sürekli olarak kusuyorsa doktora danışılması önerilir. Aile hekiminize ulaşamıyorsanız doğrudan acil servise de başvurabilirsiniz. Benzer şekilde, hastalık her zaman ateşle birlikte seyretmediğinden hasta ateş dışındaki semptomları gösteriyorsa da tıbbi yardım alınmalıdır.

Hamileyken ateşiniz çıkarsa koşullar ne olursa olsun güvenli tarafta olmak adına doktorunuzu veya ebe hemşirenizi aramanız yerinde olacaktır. Ateş özellikle bu dönemde hem bebek hem de anne için tehlikeli olabilmektedir.