İnsanlar endotermiktir. Bu da vücudumuzun kendi ısısını kendi ürettiği anlamına gelmektedir ve vücudumuz sağlıklı işlemeye devam edebilmek için merkezi vücut sıcaklığını sürekli olarak düzenler. Vücudumuz bunu istemsiz ve otomatik bir şekilde gerçekleştirir, ancak bazı durumlarda bunu sağlamakta başarısız olur. Denge bozulduğunda vücudumuz çok sıcak veya çok soğuk olabilir; her iki durum da genellikle bir hastalık başlangıcını işaret eder.

Bu yazıda ortalama vücut sıcaklığının ne olduğu, farklı insanlarda nasıl değiştiği ve ateş gibi vücut sıcaklığı değişikliklerinin ne tür belirtileri olduğu hakkında bilgiler yer almaktadır.

İnsanların ortalama vücut sıcaklığı

Merkezi vücut sıcaklığınız birkaç faktöre dayalı olarak değişir. Birçok kaynakta insan vücudunun yaklaşık 37⁰C’lik bir merkezi vücut sıcaklığına sahip olması gerektiği belirtilmektedir*. Bu doğru olmakla birlikte, bunun bir ortalama değer olduğunu ve herkesin vücudunun bir miktar farklı çalıştığını hatırlamakta fayda var. Aslında, gerçek değerler kaç yaşında olduğunuza ve ölçümün alındığı saat, fiziksel hareketliliğiniz ve beslenmeniz gibi çeşitli diğer faktörlere bağlı olarak değişebilmektedir. Bu nedenle, vücut sıcaklığınız ortalamaya göre bir iki derece farklıysa endişe etmenizi gerektirecek bir durum olmayabilir. Ayrıca, ortalama değerlerin ailenizin her bir bireyi için farklı olacağını da göz önünde bulundurmalısınız:

Bebekler ve çocuklar:

Yeni doğmuş bir bebeğin (0-3 aylık) vücut sıcaklığı, kulaktan ölçüldüğünde 36 – 37,6⁰C aralığındadır ve bu, yetişkinlerde daha düşüktür. Ergenlik çağındaki çocuklar için de durum buna benzerdir**.

Yaşlılar:

Yaşlılarda (65 yaş ve üzeri) vücut sıcaklığı, 37⁰C olan yetişkin ortalamasına göre bir miktar azalarak 35,8⁰C’ye düşer*.

Hamilelik ve menstrüasyon:

Kadınlar hamileyken vücut sıcaklıkları ortalamanın bir miktar üstünde olur. Vücut sıcaklığı ayrıca kadının menstrüasyon döngüsüne bağlı olarak yükselebilir veya düşebilir, bu nedenle bu dönemde vücut sıcaklığını ölçerken bu hususu dikkate almalısınız***.

Diğer faktörler:

Zararsız birçok koşul, vücut sıcaklığını yükseltebildiğinden veya düşürebildiğinden yaygın şekilde küçük farklılıklar görülür. Örneğin sıcak yiyecek ve içecek tükettiğinizde veya egzersiz yaptığınızda vücut sıcaklığınız yükselir. Öğle saatlerine doğru vücudumuz daha aktif olduğundan ve ısınmaya başladığından gün içinde de küçük değişiklikler görülebilir.

İnsan vücudu aşırı ısındığındady overheats

Vücut sıcaklığınızın bir miktar yükselmesi veya düşmesi tek başına endişe edilecek bir şey değildir. Viral enfeksiyon geçiriyorsanız vücudunuz genellikle virüsle savaşmak için merkezi vücut sıcaklığını yükseltir. İstirahat ederek ve bol miktarda yiyecek ve içecek tüketerek bu durumu kısa sürede atlatabilirsiniz.

Endişe edilmesi gereken şey dehidrasyondur. Vücudunuz, sıcaklığını düzenlemeye çalışırken aşırı terlemeye başlar, bu nedenle ateş belirtileri gösteren kişinin mutlaka bol miktarda sıvı tüketmesi gerekir.

Ancak, yüksek sıcaklıkların endişe edilmesi gereken durumlar da bulunmaktadır. 36 aylıktan büyük çocuklardan yetişkinlere kadar 37,7⁰C’nin üzerindeki sıcaklıklar ateş olarak kabul edilir. Vücut sıcaklığınız, 39,4⁰C’nin üzerine çıkarsa derhal acili veya aile hekiminizi aramanız gerekir. Vücut sıcaklığı 40⁰C’nin üzerine çıkarsa vücut, organların çalışmasını etkileyecek şekilde ısınabilir.

3-36 aylık arası bebeklerde 37,6⁰C, ateş olarak ve 38,5⁰C’nin üzerindeki değerler, yüksek ateş olarak tanımlanır. 0-3 aylık arası bebeklerde ise vücut sıcaklığı 37,4⁰C veya daha yüksek olursa ateş olarak tanımlanır. Artan vücut sıcaklıkları bakteriyel veya viral enfeksiyon belirtisi olabileceğinden özellikle bebekler ve küçük çocuklarda ciddi olabilir. Küçük çocuklarda veya bebeklerde ateş görüldüğünde derhal doktora başvurulmalıdır.

Ateş teşhisi

Yukarıda da belirtildiği gibi, vücut sıcaklığının normal sıcaklığın bir miktar üzerinde olması tek başına ateş göstergesi değildir. Arkasında birçok faktör olabilir ve çoğu durumda çok fazla rahatsızlık yaratmadan geçer. Ancak yüksek vücut sıcaklığıyla birlikte aşağıda sıralanan semptomlar görülüyorsa ateşten şüphelenmeye başlamalısınız:

  • İştah kaybı
  • Titremeyle birlikte üşüme veya ürperme hissi
  • Kas ağrısı
  • Soğuk terleme
  • Baş ağrısı

Ateş tek başına bir hastalık değildir. Genellikle vücudun bir viral veya bakteriyel enfeksiyona karşı gösterdiği tepkidir. Ateş çoğu zaman evde tedavi edilebilir: bol miktarda sıvı tüketin, mümkün olduğunca istirahat edin ve kendinizi konforlu bir sıcaklıkta tutun.

Yalnızca vücut sıcaklığı tehlikeli noktayı geçtiğinde veya ateşle birlikte boyun tutulması, normal olmayan kızarıklık veya nefes darlığı görüldüğünde doktora başvurmalısınız. Ayrıca, hastalığın tek göstergesinin ateş olmadığının dikkate alınması da önemlidir. Aslında, insanlar hiçbir ateş belirtisi göstermeden de hasta olabilirler, bu nedenle diğer semptomları da kontrol edin ve şüpheye düştüğünüzde doktorunuzu arayın.

* Hutchison, James S. ve diğerleri (Haziran 2008). "Çocuklarda travmatik beyin yaralanmalarından sonra hipotermi tedavisi". New England Tıp Dergisi. 358 (23): 2447–2456. Yayın Tarihi:10.1056/NEJMoa0706930. PMID 18525042. Ve Pryor, Jennifer A.; Prasad, Ammani S. (2008). Solunum ve Kalp Sorunları İçin Fizyoterapi: Yetişkinler ve Pediatrik Hastalar. Elsevier Health Sciences. S. 8. ISBN 0702039748.
**Kaynak: D002519-CR-THR11-01-IRT6030.6520_rev 5
***Baker, Fiona C.; Waner, Jonathan I.; Vieira, Elizabeth F.; Taylor, Sheila R.; Driver, Helen S.; Mitchell, Duncan (2001-02-01). "Uyku ve 24 saatlik vücut sıcaklıkları: genç erkekler, menstrüasyon döngüsü olan doğal kadınlar ve hormonel doğum kontrol hapı kullanan kadınlar arasında bir karşılaştırma". Fizyoloji Dergisi. 530 (3): 565–574. Yayın Tarihi:10.1111/j.1469-7793.2001.0565k.x